Theo Địa lý phong thủy Tả Ao, Tả Ao sinh ra trong gia đình nghèo, hoàn cảnh đặc biệt, sớm mồ côi cha, mẹ mắc bệnh lòa. Thương mẹ mắt bị lòa, nghe tin có thầy thuốc người Tàu giỏi chữa mắt đang ở đất Nam, ông đã lặn lội đến xin hầu hạ với mong ước được thầy chữa bệnh cho mẹ. Thấy chàng trai hiếu thảo với mẹ, lại thông minh, chăm chỉ nên ông thầy đã đồng ý chữa và truyền một số y thuật chữa mắt cho Tả Ao. Chữa được mắt cho mẹ, ông vui mừng khôn xiết. Đúng lúc đó ông thầy về nước. Biết ơn thầy, Tả Ao xin được theo thầy hầu hạ, học y
thuật chữa mắt.
Được thầy đồng ý, ông xin phép mẹ sang Trung Hoa học thêm nghề thuốc để về chữa bệnh cứu giúp mọi người. Thấy Tả Ao có tấm lòng hiếu lễ, nên thầy thuốc hết hết lòng dạy dỗ, truyền nghề cho trò. Tả Ao chăm chuyên học hành với mục đích trước là cứu mẹ khỏi bệnh lòa, sau là chữa bệnh cứu người. Ông học nghề đã đạt thành và hoan hỉ sắp được về với mẹ thì một hôm thầy dạy của Tả Ao nói: “Có thầy Địa lý chính tông đau mắt đã lâu không khỏi, mời ta đến chữa, nhưng ta đã già yếu lắm rồi. Con thông minh, chăm chỉ học ta đã thành nghề. Ta
tin tay nghề và tâm đức của con. Con thay ta đi chữa cho ông ấy”. Tả Ao vâng lời thầy đã chữa khỏi bệnh mù loà cho thầy Địa lý. Nhìn thấy tố chất Tả Ao, thầy Địa
lý nghĩ bụng: “Người này có thể truyền nghề cho được đây”. Tả Ao cũng có ý muốn học.
Thấy Tả Ao thông minh, hiếu học, nhân đức, nên để trả ơn chữa bệnh, thầy Địa lý đã truyền hết nghề cho ông. Chỉ hơn một năm, Tả Ao đã giỏi, thông tỏ Địa
lý. Song thầy Địa lý vẫn muốn thử tay nghề cậu học trò nước Việt mà mình yêu
quý. Thầy đổ cát thành hình núi sông và vùi một trăm đồng tiền ở các huyệt đạo.
Thầy bảo Tả Ao “Con tìm huyệt đạo cho ta. Hễ thấy huyệt thì xuyên kim xuống”.
Nghe lời thầy, Tả Ao dò tìm cắm được 99 kim đúng lỗ đồng tiền (chính huyệt) và
chỉ còn một huyệt không tìm ra. Thầy Địa lý thán phục và nói: “Nghề của ta đã
sang nước Nam mất rồi!”.
Rồi thầy cho Tả Ao cái tróc long và cầu thần chú và dặn khi về Nam nếu đi
qua núi Hồng Lĩnh thì đừng lên. Tả Ao hoan hỉ về nước và không còn niềm vui
nào lớn hơn khi chữa khỏi bệnh cho mẹ. Nhưng có một lần đi qua Hồng Lĩnh,
không hiểu sao lại Tả Ao vẫn lên núi, dù không quên lời dặn của thầy Địa lý. Thấy
kiểu đất “Cửu long tranh châu” (Chín rồng tranh ngọc), ông mừng quá thốt lên
vui sướng: “Huyệt đế vương đây rồi! Thầy dặn không lên núi là vì thế”. Tả Ao
liền đưa mộ cha về táng ở chỗ đất đó. Ít lâu sau, vợ Tả Ao sinh được con trai.
Cũng thời điểm đó, các thầy Thiên văn Trung Quốc phát hiện các vì tinh tú
đều chầu về nước Nam. Các thầy Thiên văn tâu Vua với ý rằng nước Nam được
đất sẽ sinh ra người tài, sẽ hại nhà Minh. Nghe thế, Vua truyền cho các thầy Địa
lý “Nếu ai đặt đất, hoặc dạy cho người Nam biết huyệt đó thì phải sang tìm mà
phá đi. Nếu không sẽ bị tru di tam tộc”. Nghe tin Vua truyền, thầy dạy Địa lý của
Tả Ao biết ngay chỉ có trò của mình mới làm được việc này. Thầy Địa lý lặng lẽ
sai con trai tìm sang nước Nam. Gặp Tả Ao, con trai thầy Địa lý hỏi: “Từ khi về
Nam, đại huynh đã cất được mộ phần nào của gia tiên chưa?”. Tả Ao thực tâm kể
lại việc đặt mộ cha mình. Con thầy Địa lý Tàu dùng mẹo yểm phá huyệt đạo, bắt
con trai của Tả Ao đem về Tàu.
Thân mẫu Tả Ao từ đó buồn sinh bệnh mà chết. Thương mẹ, Tả Ao tìm
được đất Hàm Rồng ở ngoài đảo định táng mẹ ở đó. Đúng ngày giờ táng thì trời
bỗng nổi giông gió, sóng lớn có thể hất văng, nhấn chìm tất cả thuyền bè. Ông
không thể mang hài cốt mẹ ra đảo như dự định. Sau khi trời yên, biển lặng, thấy
ở đó nổi lên một bãi bồi, Tả Ao than rằng: “Đất Hàm rồng phải năm trăm năm
rồng mới há miệng một lần trong một khắc. Trời đã không cho thì đúng là số rồi”.
Tả Ao đành táng mẹ ở chỗ bãi bồi đó. Nhưng huynh trưởng sợ sóng to, gió lớn
cuốn mộ thân mẫu đi, nên không đồng ý cho táng ở đó. Từ đó, TảAo mang nỗi buồn
chán, rời quê hương đi chu du bốn phương vừa chữa bệnh, vừa tìm đất giúp người…
Phong thủy chỉ dưỡng người tích thiện, thầy Địa lý dẫu cao tay đến đâu
cũng không thể dựa vào Phong thủy để thay đổi mệnh Trời. Làm phúc cứu người,
nhưng chính ông cũng không thể thay đổi được số mệnh. Khi già yếu, Tả Ao đã
tính chọn cho mình chỗ an táng kiểu đất “Nhất khuyển trục quần dương” (Chó
đuổi đàn dê) ở xứ Đồng Khoai. Nếu táng được ở đây thì chỉ ba ngày sau là thành
Địa Tiên. Khi tuổi, biết mình sắp về chầu tiên tổ, Tả Ao sai đệ tử trung thành là
Cú Đẹn (khuôn mặt giống chim cú) ở xã Vịnh Thành, huyện Yên Thành, tỉnh
Nghệ An khiêng mình đến chỗ đó, để nằm dưới mộ và tự phân kim (chôn lúc chưa
chết hẳn). Nhưng đi mới được nửa đường, thì Tả Ao đã ngưng thở. Trước đó, biết
số phận không cho ở ngôi đất tốt, ông chỉ đại vào một cái gò bên đường “Chỗ kia
là ngôi Huyết thực, bất đắc dĩ thì cứ táng ở đó, sẽ được người ta cúng tế”. Vâng
lời thầy, ông Cú Đẹn táng Tả Ao ở ngôi “Huyết thực” này để sau này được nhiều
người cúng tế. Quả nhiên Tả Ao trở thành vị Phúc thần…
Ngày nay ở Việt Nam vẫn còn nhiều truyền thuyết, giai thoại được sách vở
ghi lại, truyền miệng trong dân gian như Tả Ao và Cao Biền thi thố tài năng, Tả
Ao phá trấn yểm của Cao Biền trên núi Tản Viên ở Hà Nội, núi Hàm Rồng ở
Thanh Hóa… Sách vở, dân gian còn truyền nhiều giai thoại về hành trạng thuật
phong thủy của Tả Ao ở các làng quê Việt Nam xưa. Các truyền thuyết, giai thoại
Tả Ao đều liên quan đến việc tìm đất tốt đặt đình chùa, đền miếu, mồ mả, nhà
cửa… Thánh sư Địa lý TảAo là người tâm đức luôn giúp dân nghèo, trừng trị kẻ gian ác.